Ngải cứu

Ngải cứu

  • Tên gọi khác: Cây thuốc cứu, ngải điệp
  • Tên khoa học: Artemisia vulgaris

1. Thành phần hóa học

Được sử dụng rộng rãi trong Đông y và Tây y nhưng chưa được nghiên cứu kỹ. Thành phàn chủ yếu trong tinh dầu là xineol và a-thuyon, adenin, cholin…

2. Tác dụng dược lý

  • Tinh dầu ngải có thể làm cho say, nó cũng gây ra hưng phấn thần kinh, khi quá liều cực lớn có thể gây điên cuồng.

  • Y học cổ truyền coi Ngải cứu là vị thuốc tính ôn,vị cay dùng ôn ấm khí huyết, trục hàn thấp, điều kinh an thai, chữa đau bụng do hàn (loạn khuẩn ruột, lạnh bụng,…), kinh không đều, động thai, cầm máu,…

3. Công dụng liều dùng

  • Thuốc có tác dụng rất tốt đối với viêm đại tràng do có tính chất cầm máu, làm lành vết loét, tăng cường máu đến ổ viêm, cung cấp chất dinh dưỡng giúp tổ chức tổn thương mau lành.
  • Thuốc có tác dụng chọn lọc với tử cung. Khi không có thai, Ngải cứu giúp tăng cường co bóp, tăng lưu thông máu, điều hòa kinh nguyệt. Khi có thai thì Ngải cứu lại hoàn toàn không có tác dụng làm co bóp tử cung, giúp cho an thai.
  • Kích thích sự tiêu hóa do có tác động tích cực lên hệ thần kinh trung ương, chi phối điều tiết dịch vị, mem tiêu hóa ở ruột, quá trình hấp thu nước ở đại tràng và toàn bộ quá trình co bóp do thần kinh thực vật chi phối.
  • Hoạt huyết, tiêu ứ, giảm đau, nhuận tràng, lợi tiểu.

4. Bài thuốc phối hợp

  • Điều kinh: Liều dùng 12-20g/ ngày uống 1 tuần liên tục trước khi dự định sắp hành kinh. Có thể đun sôi hoặc uống hãm như chè.
  • Ngải nhung: Làm mổi ngải để điều trị trong châm cứu.
  • Hạ áp: Dùng kết hợp với vị Hương Phụ.
  • An thai, tình trạng có thai đau bụng, chảy máu: Ngải cứu 16g, tía tô 16g, nước 600ml, sắc đặc còn 100ml ngày uống 3 lần.
  • Sơ cứu vết thương: Giã nát lá ngải cứu tươi với 1/3 thìa cà phê muối đắp lên vết thương giúp cầm máu và giảm đau nhức.
  • Ngải cứu trị mụn, mẩn ngứa và làm trắng da: Giã nát lá ngải cứu tươi đắp lên mặt, để 20 phút rồi rửa sạch, làm đều đặn giúp trị mun và có làn da trắng hồng. Trẻ nhỏ hay bị rôm sảy giã nát lá ngải cứu, chắt lấy nước cho trẻ tắm.
  • Trị đau thần kinh tọa, buốt nhức khớp xương, hoa mắt đâu đầu: Giã nát 300gr ngải cứu, cho thêm mật ong khoảng 2 muỗng. Vắt lấy nước uống 2 bữa trưa và chiều, uống liên tục trong 2 tuần.
  • Giúp lưu thông máu lên não: Hãy bổ sung món trứng rán ngải cứu vừa ngon, rẻ và dễ làm vào khẩu phần ăn hàng ngày sẽ giúp lưu thống máu lên não.
  • Kém ăn, cơ thể suy nhược: Dùng ngải cứu 250gr, câu kỷ tử 20gr, đinh quy 10gr, lê 2 quả, 1 con gà ác (hoặc gà ri) nặng 150gr, cho vào nồi với nửa lít nước, nêm gia vị vừa ăn. Nấu sôi, hạ nhỏ lửa hầm đến khi còn 250ml nước, ăn làm 5 lần trong ngày. Dùng liên tục trong 2 tuần.
  • Trị đau đầu, đau dây thần kinh, ho, cảm cúm, đau cổ họng:

+ Dùng ngải cứu 300gr, lá bưới 100gr (có thể thay bằng lá chanh, quýt), lá khuynh diệp 100gr. Đun 20 phút với 2 lít nước mang xông 15 phút.

+ Hoặc có thể dùng 300gr ngải cứu, lá tía tô 100gr, lá sả 50gr, tần dầy lá 100gr đun sôi với nửa lít nước. Uống trong ngày lúc khát, liên tục trong 5 ngày.